Pozorność statusu self-employed w UK: Czy można wysyłać „zerowe” Tax Return dla emerytury?
Wielu przedsiębiorców w Wielkiej Brytanii, zbliżając się do wieku emerytalnego lub robiąc dłuższą przerwę w karierze, zastanawia się nad utrzymaniem statusu self-employed. Motywacja jest prosta: składki National Insurance Class 2 są wyjątkowo tanie, a pozwalają zaliczyć rok do brytyjskiej emerytury państwowej (State Pension). Czy jednak takie działanie jest zgodne z przepisami?
Intencja prowadzenia biznesu to podstawa
Z punktu widzenia HMRC (brytyjskiego urzędu skarbowego), bycie osobą self-employed wymaga posiadania tzw. „badges of trade”, czyli znamion prowadzenia handlu lub usług. Kluczowym elementem jest zamiar osiągania zysku.
Jeśli Twoja działalność jest zawieszona, ale wciąż aktywnie szukasz zleceń, reklamujesz się lub czekasz na poprawę koniunktury, technicznie nadal możesz figurować w systemie jako self-employed. Problem pojawia się w momencie, gdy „nicnierobienie” staje się stanem permanentnym.
Ryzyko wysyłania zerowych deklaracji (Nil Tax Returns)
Wysyłanie „zerówek” przez rok lub dwa w obliczu trudności rynkowych zazwyczaj nie wzbudza podejrzeń. Jeśli jednak sytuacja powtarza się przez wiele lat, ryzykujesz kontrolę ze strony HMRC.
Urząd może uznać, że Twoja działalność faktycznie wygasła, a Ty utrzymujesz status self-employed sztucznie, jedynie w celu uzyskania benefitów emerytalnych. W skrajnym przypadku HMRC ma prawo:
- Wyrejestrować Cię z systemu wstecznie.
- Anulować zaliczone lata składkowe.
- Nałożyć kary za podawanie nieprawdziwych informacji o statusie zawodowym.
Składki Class 2 a zaliczenie roku do emerytury
Obecnie zasady dotyczące składek dla osób self-employed uległy uproszczeniu. Jeśli Twoje zyski są niskie, nie musisz fizycznie opłacać składek Class 2, aby rok został zaliczony do emerytury – dzieje się to automatycznie (tzw. National Insurance credits).
Warunkiem jest jednak faktyczne bycie w biznesie. Jeśli nie generujesz żadnego przychodu i nie podejmujesz działań operacyjnych, Twoje prawo do tych „darmowych” lub tanich składek może zostać podważone.
Bezpieczna alternatywa: Dobrowolne składki Class 3
Dla osób, które definitywnie zakończyły pracę zawodową, ale chcą zadbać o swoją emeryturę, brytyjski system przewidział legalne rozwiązanie: Voluntary National Insurance (Class 3).
Jest to opcja droższa niż składki przy self-employed, ale daje 100% pewności prawnej. Wybierając Class 3:
- Nie musisz udawać prowadzenia firmy.
- Nie składasz corocznych deklaracji Tax Return.
- Masz pełną gwarancję, że dany rok zostanie doliczony do Twojego stażu emerytalnego.
Podsumowanie
Utrzymywanie statusu self-employed przy całkowitym braku aktywności gospodarczej to stąpanie po cienkim lodzie. Jeśli planujesz powrót do branży – możesz kontynuować rejestrację. Jeśli jednak Twoja aktywność zawodowa dobiegła końca, bezpieczniejszym i bardziej uczciwym rozwiązaniem będzie wyrejestrowanie działalności i przejście na dobrowolne opłacanie składek.
